Dennis de Gruijter
 

2019-02-05

Over klimaatspijbelaars en hun hypocritici

Leestijd: 5 - 7 minuten

Op donderdag 7 februari gaan scholieren staken (of spijbelen, als ze van school geen toestemming krijgen). Ze protesteren tegen de volwassenen die het klimaat verkwanselen. Ze protesteren dus voor hun eigen toekomst, althans, dat zeggen ze zelf.

Ik volg nu al een weekje de sociale media en peil de reacties op de staking. Deze zijn grotendeels negatief. Hier en daar heb ik wat aan de discussies mee gedaan, maar het leek me vandaag toch eens handig (ook voor mezelf) om wat dingen op een rijtje te zetten. Want die negatieve houding naar de jongeren is wat mij betreft onterecht.

Ik geef zo’n zeven klassen les, verdeeld over havo en atheneum, onder- en bovenbouw. De afgelopen week heb ik in elke klas gepeild wie er gaat spijbelen. In totaal wordt dat minder dan de helft. Van die helft komt ongeveer een kwart redelijk geïnformeerd over, de rest ziet de mogelijkheid van een dagje shoppen of in de lokale Starbucks hangen. Degenen die niet gaan hebben geen zin, willen geen schooluren missen, mogen niet van de ouders of weten niet eens waar het over gaat.

Er zijn ook mensen die menen dat deze kinderen worden geïndoctrineerd door linkse ideologen in het onderwijs. (Die indoctrinatie lukt ook niet echt. Uit periodieke schoolverkiezingen blijkt dat de meerderheid van scholieren VVD en daarna D66 stemt…) Als ik dit aan mijn leerlingen voorleg zijn de reacties wisselend. Een proest, een lach, iemand die vraagt wat dat is, iemand die zegt ‘Ik wil gewoon niet onder water komen te staan’, iemand die verveeld naar buiten zit te staren.

Ik ben ook benieuwd wat zij van Esther van Fenema’s oordeel vinden dat het hier om kindermishandeling gaat. Ik noem enkele argumenten van Van Fenema op. Twee jongens gapen me vol verbazing aan, een paar meiden beginnen te lachen: ‘Heeft ze dat echt gezegd? Ja, echt? Wauw! Die spoort niet.’

Dit brengt me bij het volgende. Veel mensen vinden dat jongeren niet het recht hebben om te staken. Want ze snappen niet waar het over gaat, geloven in fake news, kunnen de gevolgen van hun handelingen niet overzien en worden gemanipuleerd door politici, ideologen en lobby’s.

Dit klinkt als een goede beschrijving van verkiezingstijd. Wie de woorden ‘jongeren’ en ‘staken’ vervangt door ‘volwassenen’ en ‘stemmen’ ziet dat de jongeren daarmee een getrouwe afspiegeling van de samenleving zijn. En toch gebruiken we de incompetentie van de kiezer niet als argument om verkiezingen af te schaffen.

En zo kom ik bij mijn laatste punt. Ik heb aardig wat berichten gezien die massaal gedeeld worden en een beetje als volgt gaan:

‘Beste klimaatspijbelaar, als jij nu je scooter verkoopt, je telefoon wegdoet, stopt met fastfood eten en je verwende consumptiepatronen doorbreekt is het klimaatprobleem opgelost.’ Of, als variant, ‘Beste klimaatspijbelaar, als jij nu eerst je scooter verkoopt, je telefoon wegdoet, stopt met fastfood eten en je verwende consumptiepatronen doorbreekt, pas dan mag je gaan spijbelen.’

Dit bericht veronderstelt dat je pas kritiek mag hebben als je zelf een volledig zuiver geweten hebt. Maar dat geldt dan ook voor degenen die kritiek op jongeren hebben. U heeft toch wel uw auto ingeruild voor een Tesla voor u dit bericht deelde? Nee? Bent u een klimaatvriendelijk dieet begonnen? Nee? Of vindt u dat de jongeren zelf het klimaatprobleem moeten oplossen zodat uw consumptiepatroon ongedeerd blijft? In alle gevallen maakt u een overduidelijk hypocriete redenering. Iets over een splinter en een balk.

De Amerikaanse psychiater Robert Epstein beschrijft in zijn boek Teen 2.0 hoe wij jongeren steeds meer zijn gaan infantiliseren. Door hen bevoogdend en kinderachtig te behandelen ontnemen we hen de mogelijkheid op een volwassen, competente manier deel te nemen aan het sociale leven. Wie kinderachtig wordt behandeld gaat zich kinderachtig gedragen. Zo scheppen we ons eigen probleem.

Politiek engagement is een belangrijke voorwaarde voor een gezonde democratie. Maar niet een voldoende voorwaarde. Demonstraties zijn over het algemeen passief, ondoordacht en oppervlakkig, of deze nu gericht zijn tegen Trump, Macron of ‘de politieke Islam’. We moeten jongeren stimuleren zich uit te spreken over hun zorgen, ook als wij die onzin vinden. Maar we moeten als volwassenen ook het goede voorbeeld geven door het publieke debat zorgvuldig en met klasse te voeren, en ons niet over te geven aan hysterie, hypocrisie en drogredeneringen.

Veel jongeren gaan daar op 7 februari een begin mee maken. Blijven we hen belachelijk maken om hun behoefte aan inspraak en erkenning? Of blijven we ons zelf belachelijk maken met onze hypocriete reacties?

Admin - 16:39:37 @ politiek | Een opmerking toevoegen

Opmerking toevoegen

Fill out the form below to add your own comments


.